|
روزی
کرزی مایه امیدواری افغانستان بود، امروز در همه جا از او
انتقاد می شود
کابل، افغانستان ـ رئیس جمهور حامد کرزی بر سر یک میز با
سران قبایل نشسته بود و به آنها می گفت که برای برآورده
شدن تقاضای شخصی شان آنها را کمک خواهد کرد. اما باید میان
ضرورت های افغانستان و خواست های خارجی تعادل برقرار کند.
شما با من موافق هستید؟ شما من را پشتیبانی خواهید کرد؟
چندین نفر فریاد کردند: "نه!" آنها گفتند تا آن وقت از او
پشتیبانی نخواهند کرد؛ تا او تصمیم خود در مورد تبدیلی
قوماندان سرحدی پولیس در یک ولایت شرقی را تغییر ندهد.
یک مو سفید به نام پاینده جان شینواری گفت: شما رئیس جمهور
هستید و این کار کرده می توانید و اگر این کار را نکنید از
شما حمایت نمی کنیم.
یک گروه از کرزی در برابر پشتیبانی از او چیزی می خواست.
توقعات بالای مردم گلوی کرزی را می فشارد و او از تمام
جهات تحت فشار قرار دارد. کرزی در میان خواست های افغان ها
و خارجی و میان قبایل و گروه های قومی گیر مانده است. در
برخی حالات او بی چاره معلوم شده و نمی تواند کاری انجام
دهد. او در تنگنا قرار داشته و می خواهد دیگران را تا حدی
که بتواند خوش نگهدارد، اما او از محبوبیت کمی در نزد مردم
برخوردار است.
در مورد خواست مرد که قوماندان سرحدی را در مقامش نگهدارد،
کرزی گفت: در مورد فکر خواهد کرد.
تقریبا پنج سال قبل کرزی امید افغانستان به حساب می آمد.
او را غربی ها دوست داشتند و به نظر شخصی دیده می شد که
اسلام و دموکراسی را با هم آشتی داده بود. او یک چهره جذاب
و یک شخص با انرژی بود که ایجاد روحیه و امید می کرد. وقتی
مسئله رهبری را در عراق مطرح شد، جهان افسوس می خورد که
عراق شخص چون کرزی ندارد.
اما در هفته های اخیر کرزی 48 ساله تحت سخت ترین فشار
دوران ریاست جمهوری خود قرار گرفته است. این فشارها فقط به
خاطر فعالیت های وسیع شورشیان طالب افزایش نیافته، بلکه به
خاطر ادامه تجارت هیروئین و اتهام فساد در داخل حکومت نیز
افزایش یافته است.
جامعه جهانی، که از تصمیم اخیر کرزی در مورد اصلاحات در
سکتور امنیتی و پولیس متعجب گردید، بر او فشار وارد می
نماید. فشار بر او از سوی افغان های عادی که از پیشرفت در
بازسازی کشور جنگ زده شان راضی نیستند، نیز وارد می شود.
همچنین او از سوی نیروهای رقیب سیاسی در شورایی که می
خواهند سلطه او را از طریق مظاهرات خیابانی زیر سوال ببرند
تحت فشار قرار دارد. آشوب های ماه می که در اثر تصادم موتر
نظامی آمریکایی آغاز شد، بیانگر دلسردی مردم نسبت به خارجی
ها و کرزی هر دو می باشد. کم از کم 20 تن در این حوادث جان
باختند.
قسیم اخگر یک کارشناس کمیسیون حقوق بشر افغانستان گفت:
حامد کرزی آینده امیدوار کننده در افغانستان ندارد، زیرا
او اعتماد مردم را از دست داده است. دلیل اینکه او هنوز در
قدرت است، این است که انتخاب دیگر وجود ندارد.
پیشرفت قابل ملاحظه
واضح نیست که آیا رهبر دیگری می توانست توقعات افغان ها و
جامعه جهانی را همزمان برآورده بتواند اما افغانستان دست
آوردهای قابل ملاحظه ای داشته است. پنج سال قبل طالبان بر
افغانستان حکم می راندند و القاعده در این کشور پناهگاه
داشت. اکنون کشور یک رئیس جمهور منتخب، یک پارلمان، یک
قانون اساسی و یک اردوی ملی دارد.
محمد محقق عضو پارلمان گفت: بودن حامد کرزی در رأس قدرت در
افغانستان ضور است. راه دیگری به جز شیوه اداره کرزی وجود
ندارد. نرمش در برابر زورمندان یک سیاست بسیار عالی نیست،
اما راه دیگر وجود ندارد.
محقق یک جنگسالار سابق است که در انتخابات ریاست جمهوری
2004 علیه کرزی مبارزه کرد، اما شکست خورد.
وضعیت ناگواری که اکنون کرزی در آن قرار دارد ساخته دست
خودش می باشد.و منتقدین او می گویند، او در حالاتی مثل یک
بادنما عمل می کند. او رهبری است که به آخرین نظریات ارائه
شده تمایل پیدا نموده و توان آن را ندارد تصمیم بگیرد و در
تصمیم خود ثابت قدم باقی بماند. بعضی افغان ها او را اکتر
(هنرمند) می خوانند، زیرا او توانایی آن را دارد تا به
گروههای مختلف مطابق به ذوق آنها حرف بزند. طی ملاقات
اخیرش با جنرال جیمز جونز آمریکایی که قوماندانی نیروهای
ناتو در افغانستان را به عهده دارد، کرزی از تقاضاهای
متضاد از خودش، مخصوصا انتقاد دیپلمات از نحوه برخورد با
رفورم پولیس ابراز خستگی نمود. منتقدین می گویند، کرزی 13
تن را به جای افراد شایسته به حیث فرمانده پولیس به طور یک
جانبه مقرر نمود. آنها می گویند این 13 تن، به شمول
قوماندان جدید پولیس کابل یا شهرت خوب ندارند و یا هم
شایستگی مقامات تعیین شده را ندارند.
کرزی به جنرال جونز گفت: در مورد این 13 نفر توافق صورت
گرفته بود و من نام آنها را از ملاحظه دیپلومات غربی
گذرانیده بودم. در مورد قوماندان پولیس کابل، قبل از تقرر
وی من شخصا به سفیر آمریکا در مورد صحبت نمودم.
به نظر منتقدین مشکل کرزی از همین جا آغاز می شود. او بیش
از حد در تلاش است؛ تا تصمیم درست بگیرد و در مشوره با
خارجی ها و رهبران قبایل افغان آن قدر وقت را سپری می
نماید که در وقت بحران، نظیر حوادث 8 جوزا، قادر به اخذ
تصمیم نمی شود..
در آن روز وقتی که یک موتر آمریکا کنترول خود از دست داده
و با 12 موتر تصادم کرد، مردم فورا دست به مظاهره زدند.
مظاهرات صلح آمیز به خشونت کشیده شد و شاید مخالفین سیاسی
کرزی در آن دخالت داشتند افغان ها فریاد می زدند: " مرگ بر
آمریکا! مرگ بر کرزی! رئیس جمهور خاموش ماند. او تا ختم
مظاهرات سکوت اختیار نمود و سپس ملی مصاحبه ای تلوزیون از
مردم خواستار حفظ آرامش گردید.
او بی نهایت نیک نیت است
جنرال انگلیسی دیود دریچاردز که به زودی قومانده نیروهای
ناتو در سرتاسر افغانستان را به عهده خواهد گرفت، گفت:" او
بسیار شخص جذاب و با نیت نیک است. او اندیشه های بزرگی
دارد. اما مشکل او در این است که نمی تواند این اندیشه ها
را در زمان مناسب آن عملی نماید."
وقتی که او تصمیم می گیرد، به او توجه نمی شود. در ماه
دستمبر گذشته کرزی در اثر فشار پارلمان جدید التشکیل اعلان
کرد که موانع کانکریتی از جاده های کابل برداشته شود.
سازمان های کمک رسان خارجی، شرکت ها و موسسات تأمین امنیت
این موانع را در برابر حملات انتحاری ایجاد کرده اند. این
کار باعث بندش ترافیک شده و به شکل سمبول کنترول خارجی بر
سرک های کابل در آمده است. شش ماه بعد وضع ترافیک مثل سابق
بد است و موانع هنوز در سرک ها قرار دارند.
ناظرین می گویند که حامد کرزی در دام مشوره های غلط
اطرافیان خود گیر مانده است. آنها از یک فرد به صورت خاص
نام می برند که کرزی از او به حیث رئیس ولسی جرگه حمایت
نمود (اشاره است به سیاف)، آنها کرزی را شخص منزوی شده
ارزیابی می کنند که به جای رهبری کشور فقط بر قصر ریاست
جمهوری رهبری می کند.
حمید الله توخی یک عضو پارلمان از ولایت زابل گفت: " حامد
کرزی شخص خوب است؛ او کینه کسی را به دل جای نمی دهد و به
تمام افغان ها مهربان است.و اما برخی از مشاورین دور او را
حلقه زده و به او مشوره های غلط می دهند. آنها او را به
شکل گروگان نگهداشته و قدرت تصمیم گیری مستقل را از او
گرفته اند."
از ابتدا کرزی به کمک خارجی ها و جور آمد میان افغان ها
متکی بوده است. او هنوز به نیور نظامی و پول خارجی نیاز
دارد و همزمان با آن به پشتیبانی "جنگسالاران" سابق نیز
نیازمند است.
به طرز تفکر نو نیاز است
اطرافیان کرزی اکثریت انتقادها را از سوی مخالفین سیاسی
کرزی و دیپلمات های غربی گمنام می دانند که به با
خبرنگاران صحبت می کنند، ولی درباره افغانستان و اینکه این
کشور چطور اداره می شود چیزی نمی دانند. آنها می گویند،
اگر تصمیم های کرزی مطابق به منافع خارجی ها هم نباشد حتما
در جهت برآورده شدن منافع افغانستان اتخاذ می گردد. آنها
می گویند به چیزی که اکنون در افغانستان نیاز است بینش و
طرز تفکر جدید است به جای اینکه به کرزی به نظر یک دست
نشانده خارجی دیده شود، باید به او به نظر یک رئیس جمهور
منتخب که از طرف مردم برایش اختیار داده شده تا راه خود را
خود تعیین کند، نگاه شود.
جاوید لودین رئیس دفتر کرزی گفت:" خلاصه کلام اینکه او
سیاست کشورش را خوب می داند. نباید در این مورد شک نمود که
رئیس جمهور در باره کشورش نیت نیک دارد. فکر نمی کنم کسی
درباره صداقت او در خدمتگذاری به کشورش شکی داشته باشد."
افغانستان صحنه بازی های در حال تغییر و اتحاد قبایل و جنگ
های گذشته است، جایی که کارهای غلط گذشته هنوز بر آن سایه
افگنده است. کمونست های سابق، طرفداران سلطنت سابق،
مجاهدین سابق، طالبان سابق و جنگسالاران سابق همه برای کسب
قدرت در مسابقه اند.
تاجک های شاکی اند که همه مقامات کلیدی دولت به پشتون ها
داده شده است. پشتون ها می گویند هنوز تاجک قدرت را در
اختیار دارد. هزاره ها و ازبک ها شکایت دارند که به حاشیه
رانده شده اند. هر گروه قومی به چند دسته خورد تقسیم شده
است. پشتون ها به دو گروه عمده تقسیم شده و هر دو گروه به
دست های کوچک تر منقسم شده اند.
کرزی باید در میان آنها تعادل ایجاد کند و پیام او این است
که افغان ها باید دردهای گذشت را فراموش نموده قبل از
اینکه خود را به یکی از اقوام نسوب بدانند باید خود را
افغان حساب کنند.
کرزی بعد از یک نان چاشت در این اواخر با چهار تن از
معززین ارزگان که دو نفر از دو قوم بودند و به زبان پشتو
صحبت می کردند، گفت در گذشته افغانستان این خوبی را داشت و
باز می خواهم این خوبی را به افغانستان برگردانم.
اما مردم افغانستان می گویند، بازگشت به گذشته کافی نیست.
کشور به سوی هرج و مرج می رود و در حال سقوط است. طالبان
بعد از فرار به کوه ها بار دیگر دولت کرزی را به مبارزه
طلبیده اند. آنها کنترول بعضی ولسوالی ها در جنوب را به
دست گرفته و قانون آنها در مقایسه با قانون دولت از
مقبولیت بیشتر برخوردار است.
تعداد بیشتر مردم به کشت خشخاش که مواد خام هیروئین از آن
به دست می آید رو آورده اند.
مأمورین دولت از مردم رشوه درخواست نموده و آن را شیرینی
می خوانند و بسیاری از آنها در تجارت مواد مخدر دست دارند.
بسیاری از افغان ها به رهبری خود بی باور شده اند و از این
که کرزی نتوانسته در زندگی شان تحول مثبت بیاورد، نتوانسته
مسئله فساد در دولت را حل نماید و بر مسایل مواد مخدر و
شورش طالبان و رفع موانع از جاده های کابل راه حلی پیدا
کند مأیوس شده اند. اگر مردم او را خوش دارند یا ندارند،
اگر او قاطع است و خیر، کرزی رهبری افغانستان است و مردم
او را درباره هر مشکل مقصر می دانند.
نویسنده: کم بارکر منتشر شده
در روزنامه شکیکاگو تریبیون
برگرفته از پیام مجاهد ـ
8 سرطان 1385
|
